تحریرات (غیر !) شخصی قاسم بیرانوند

من آشنایی با لینوکس رو مدیون آقای مصطفی آقاشاهی هستم ، آقا مصطفی بچه خوش اخلاق و مودب از اهالی خوانسار ، از دانشجوهای رشته کامپیوتر دانشگاه یزد که با حوصله و صبر خاصی منو با لینوکس آشنا کرد یه نسخه از ردهت ۹ برام رایت کرد ، یک کتاب بهم معرفی کرد و منو با دنیای جدید و جذاب و پر رمز و راز لینوکس آشنا کرد . هر کجا که هست براش آرزوی موفقیت میکنم . خواهش میکنم اگه این صفحه رو جایی دیدی حتما باهام تماس بگیر !

کاربران کامپیوتر در ایران که سالها با سیستم عامل ویندوز مانوس شده بودند در مواجهه با لینوکس به عنوان یک سیستم عامل جایگزین همواره حالت تدافعی به خود گرفته و با تردید به آنچه که پیش روی آنهاست مینگرند . آنها سالهاست که با ویندوز از نسخه 98 تا XP تا ویستا و تازگیها ویندوز 7 آهنگ گوش داده اند ، فیلم دیده اند ، تایپ کرده اند ، به کار با صفحات گسترده پرداخته اند ، برنامه نوشته اند ، به گشت و گذار در اینترنت پرداخته اند و … . اینست که در پذیرفتن یک سیستم جدید تردید دارند . من به خاطر میاورم که خودم در ابتدای راه آشنایی با لینوکس نگران این بودم که کارهایی را که من به راحتی و روزانه در محیط ویندوز انجام میدهم میتوانم در لینوکس نیز انجام دهم یا خیر ؟!

بنابراین با اندکی تامل میتوان دریافت که سیستم عامل لینوکس در وارد شدن به کارهای روزمره کاربران کاری دشوار در پیش دارد . باید پذیرفت که درصد بسیار بالایی ازکاربران کامپیوتر ، کامپیوتر را برای کارهای روزمره استفاده میکنند نه برنامه نویسی و … بنابراین طیف وسیعی از کاربران هدف لینوکس کاربران عادی هستند و چون ویندوز تمامی نیازهای این کاربران عادی را برطرف میکند نیازی در استفاده از لینوکس نمیبینند .

آیا لینوکس جذابیتهای کافی را برای جایگزینی ویندوز بین کاربران عادی دارد ؟! آیا یک کاربر معمولی در رجوع به سیستم عامل لینوکس خیلی زود سرخورده نخواهد شد ؟آموزشهای عمومی برای آشنایی با لینوکس و کاربری لینوکس کافی یا اصلا موجود هستند ؟! به هر حال تا کسی احساس نیاز نکند به سمت یادگیری لینوکس پیش نمیرود و به عقیده من هنوز نیاز به یادگیری لینوکس در کاربران ایرانی احساس نمیشود !

گرچه لینوکس در سرتاسر دنیا جای خودر ا به عنوان یک سیستم عامل قوی ، سریع ، ایمن و … به خود اختصاص داده ولی باید پذیرفت عمده محبوبیت این سیستم عامل در بین برنامه نویسان و کاربران پیشرفته رایانه است تا کاربران عادی . در این خصوص نکاتی چند قابل تامل هستند :

1. درک کاربران از سیستم عامل : اینکه اصولا سیستم عامل چیست و چه وظایفی را در یک رایانه به عهده دارد چیزی است که بسیاری از کاربران یا چیزی راجع به آن نمیدانند یا اینکه برداشت سطحی از آن دارند . یک کاربر رایانه تا نداند سیستم عامل چیست و اینکه اصولا مایکروسافت ویندوز یک سیستم عامل است نخواهد دانست که لینوکس هم به عنوان یک سیستم عامل میتواند جایگزین آن شود ! کاربران رایانه آنقدر با ویندوز عجین شده اند که حتی تصور یک رایانه بدون ویندوز را هم نمیکنند . اصولا به دید آنها کامپیوتر یعنی ویندوز ! کلاسهای آموزش ویندوز در سرتاسر کشور برگزار میشود ، نرم افزارهای تحت ویندوز به وفور یافت میشوند و همیشه کسی هست که ویندوز بلد باشد تا مشکلت را با او در میان بزاری ! شرط استخدام بسیاری از ادارات و شرکتها مسلط بودن به ویندوز و چندین نرم افزار تحت ویندوز است … خلاصه همیشه نیاز به یادگیری ویندوز به عنوان یک جز ناگسستنی از رایانه ذهن کاربر را درگیر میکند . در این بحبوحه یادگیری لینوکس برای یک کاربر ایرانی به قول خودمانی ازون حرفاست !!

2. قیمت رایگان لینوکس در مقایسه با ویندوز؟!! : شایدایران تنها کشوری باشد که قیمت رایگان انواع توزیعهای لینوکس در برابر ویندوز بی اهمیت باشد . آری ! ما در بهشت دزدان نرم افزار زندگی میکنیم ! یک ویندوز چند صد دلاری ، یا یک نرم افزار چند هزار دلاری ! به راحتی آب خوردن با قیمت بسیار اندکی در فروشگاههای نرم افزار و یا حتی در بساط دستفروشهای کنار خیابان پیدا میشود ! تازه این در شرایطی است که دوست شما سی دی رایت شده آنها را مجانی به شما ندهد ! قیمت رایگان لینوکس در برابر ویندوز گرانقیمت در ایران سلاح مفیدی برای لینوکس نیست ! شخصا عقیده دارم تا اجرا نشدن کامل قانون کپی رایت در ایران قدرت کامل در اختیار ویندوز خواهد بود .

3. تفاوتهای ساختاری لینوکس و ویندوز مزیت یا عیب ؟ : لینوکس از لحاظ ساختارها با ویندوز فرق دارد . گرچه لینوکس یک سیستم عامل است ولی مهاجرت به لینوکس از ویندوز کاربر را در اولین برخورد شگفت زده و سرگردان میکند . اصول پارتیشن بندی ، مفاهیم درایو ها ، سیستم فایل ، نحوه نصب ، نحوه بوت ، نامگذاریها ، نحوه نصب نرم افزارها ، تفاوت رابط گرافیکی کاربر (GUI) و … باعث میشود ورورد یک کاربر تازه وارد به لینوکس ، ورود به دنیایی جدید با قوانین و استانداردهای جدیدی باشد که باید به آنها احترام گذاشت . این تفاوتها برای یک کاربر مبتدی و معمولی رایانه مانند شمشیر دو لبه عمل خواهد کرد ! گرچه به عقیده کلیه کاربرانی که لینوکس را امتحان کرده اند محیط و قوانین و استانداردهای حاکم بر لینوکس جذاب تر ، راحت تر و برای فراگیری بسیار آسانتر است . یک کاربر بایستی بدون واهمه از رویارویی با این قوانین جدید مرحله به مرحله پیش رود و بیاموزد این پیشرفت مدون و صبورانه خود به خود کاربرر ا جذب لینوکس خواهد کرد .

4. آیا با لینوکس میتوان موسیقی گوش دهم ؟! : یکی از سوالاتی که در ابتدای راه برای خود من در آشنایی با سیستم عامل لینوکس پیش آمد این بود که برنامه هایی که بصورت روزانه در ویندوز با آنها سر و کار دارم در لینوکس نیز برای من فراهم هستند ؟ من روزانه موسیقی گوش میکنم ، فیلم میبینم ، تایپ میکنم ، با برنامه های صفحه گسترده ( مثل اکسل)کار میکنم ، سی دی و دی وی دی رایت میکنم ، پرینت میگیرم ، برنامه مینویسم ، عکسها و فیلمهایی را که با موبایل گرفتم به کامپیوترم انتقال میدهم ، عکس هام رو اسکن میکنم ، به گشت و گذار در اینترنت میپردازم و چت میکنم در ضمن من نیاز دارم مثل ویندوز به راحتی با زبان فارسی کار کنم و … آیا ورود به لینوکس برای من در این موارد محدودیتی نخواهد داشت ؟ این موضوع باید به خوبی برای کاربر تازه وارد لینوکس جا بیافتد که لینوکس نیازهای روزمره اورا حتی بهتر از ویندوز به خوبی در یک محیط کاملا دلنشین بر طرف میکند .

5. آموزش لینوکس در جامعه : نکته دیگری که جای تامل دارد ترس کاربران از تنها ماندن در ادامه راه است . اینکه من به لینوکس روی بیاورم یک بخش از مساله است و اینکه در ادامه راه به مشکلی برنخورم یک بخش دیگر از مساله . قطعا و یقینا هر کاربر لینوکس نه تنها در ابتدای راه بلکه در میانه ها و ادامه راه نیز به سوالاتی بر میخورد که نیاز به پاسخ دارد . متاسفانه سیستم آموزشی و کاری ایران به گونه ای است که هیچگونه اهمیتی به آموزش این سیستم عامل داده نمیشود . البته و خوشبختانه جوامع و گروههای آزاد لینوکس در شهرهای مختلف کشور شروع به کار کرده اند و علاوه بر آن یک کاربر به راحتی از طریق اینترنت به مستندات و برنامه ها و سایتهایی دسترسی دارد که راهگشای او خواهند بود .

متن کامل این مبحث در وبلاگ کاربران لینوکس در خرم آباد قرار خواهد گرفت ،  این بحث ادامه خواهد داشت …